Ο κανόνας κορύφωσης-τέλους περιγράφει πώς το μυαλό μας αξιολογεί μια εμπειρία: όχι ως τον μέσο όρο κάθε στιγμής της, αλλά κυρίως από τη συναισθηματική κορύφωση (το πιο έντονο σημείο, θετικό ή αρνητικό) και από το πώς έκλεισε. Ό,τι συνέβη ενδιάμεσα συχνά ξεθωριάζει.
Το κλασικό παράδειγμα είναι μια διακοπή ή μια γιορτή: μπορεί να πέρασες ώρες αδιάφορες, αλλά αν η μέρα είχε μια υπέροχη στιγμή και έκλεισε όμορφα, θα τη θυμάσαι ως εξαιρετική. Αντίστροφα, ένα ταξίδι που πήγε καλά μπορεί να «χαλάσει» στη μνήμη σου αν τα τελευταία λεπτά ήταν στρεσογόνα, π.χ. ένας καβγάς στο αεροδρόμιο.
Ψυχολογικά, αυτό εξηγεί γιατί η αφήγηση που φτιάχνουμε για τη ζωή μας δεν είναι πάντα δίκαιη. Μπορεί να κρίνουμε ολόκληρες περιόδους ή σχέσεις από το δύσκολο τέλος τους, ξεχνώντας τα καλά που υπήρξαν. Έτσι, μια αποχαιρετιστήρια πικρία βάφει αναδρομικά χρόνια ουσιαστικής αξίας.
Το να γνωρίζεις αυτόν τον κανόνα σε βοηθά να είσαι πιο ευγενικός με τις αναμνήσεις σου και πιο προσεκτικός με τα «κλεισίματα» — μιας μέρας, μιας συζήτησης, μιας εποχής. Αν νιώθεις ότι το παρελθόν σου σε στοιχειώνει μέσα από λίγες έντονες στιγμές, η επεξεργασία του μαζί με έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει· δες τις υπηρεσίες μας.