Μεροληψία επιβεβαίωσης είναι η τάση να προσέχουμε, να θυμόμαστε και να ερμηνεύουμε πληροφορίες με τρόπο που επιβεβαιώνει αυτά που ήδη πιστεύουμε, αγνοώντας ταυτόχρονα όσα τα διαψεύδουν. Δεν είναι κακή πρόθεση· είναι ένας νοητικός συντομότερος δρόμος που μας γλιτώνει από την κόπωση να ξανασκεφτόμαστε συνεχώς τα πάντα.
Ένα καθημερινό παράδειγμα: αν έχεις σχηματίσει την άποψη ότι ένας συνάδελφος είναι αδιάφορος, θα θυμάσαι έντονα κάθε φορά που άργησε να απαντήσει και θα προσπερνάς τις φορές που σε βοήθησε. Το ίδιο συμβαίνει και με τον εαυτό μας: αν πιστεύουμε «δεν είμαι αρκετά καλός», μαζεύουμε ασυναίσθητα όλα τα στοιχεία που το στηρίζουν και απορρίπτουμε τα αντίθετα.
Ψυχολογικά, αυτό έχει σημασία γιατί οι πεποιθήσεις μας τείνουν να γίνονται αυτοεκπληρούμενες. Όταν βλέπουμε μόνο ό,τι επιβεβαιώνει τον φόβο ή την κριτική μας, η εικόνα για τον κόσμο και για εμάς γίνεται όλο και πιο στενή και άκαμπτη. Οι σχέσεις υποφέρουν, γιατί δύσκολα αλλάζουμε γνώμη ακόμη κι όταν ο άλλος μάς δίνει λόγους.
Το πρώτο βήμα είναι η απλή συνειδητοποίηση: να ρωτάς «ποια στοιχεία θα με έκαναν να αλλάξω άποψη;» και να τα αναζητάς ενεργά. Στη θεραπεία, μάλιστα, μεγάλο μέρος της δουλειάς είναι να εξετάζουμε με πραότητα τις αυτόματες σκέψεις μας. Αν θες να δουλέψεις πιο ευέλικτα μοτίβα σκέψης, ρίξε μια ματιά στις υπηρεσίες μας.