Μια κρίση πανικού μοιάζει με καταστροφή όσο τη ζεις. Η καρδιά χτυπά σαν να θέλει να βγει από το στήθος, ο αέρας δεν φτάνει, ζαλίζεσαι, μουδιάζουν τα χέρια, και πάνω απ' όλα σε πλημμυρίζει η αίσθηση ότι «κάτι πολύ κακό συμβαίνει», ότι ίσως πεθαίνεις ή χάνεις τον έλεγχο. Το πρώτο πράγμα που βοηθά να γνωρίζεις, και που θέλουμε να το κρατήσεις, είναι τούτο: όσο τρομακτικός κι αν είναι, ο πανικός δεν είναι επικίνδυνος. Είναι ένας συναγερμός που χτύπησε λάθος στιγμή.
Τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα
Πίσω από την κρίση πανικού βρίσκεται ένας πανάρχαιος μηχανισμός, αυτός της «μάχης ή φυγής». Είναι ο ίδιος μηχανισμός που έσωζε τους προγόνους μας όταν εμφανιζόταν ένας πραγματικός κίνδυνος. Μέσα σε δευτερόλεπτα το σώμα ετοιμάζεται να αντιδράσει: εκλύεται αδρεναλίνη, η καρδιά χτυπά δυνατά για να στείλει αίμα στους μυς, η αναπνοή επιταχύνεται για περισσότερο οξυγόνο, οι αισθήσεις οξύνονται. Όλα αυτά είναι εξαιρετικά χρήσιμα μπροστά σε έναν πραγματικό κίνδυνο. Γίνονται όμως ανώφελα και τρομακτικά όταν δεν υπάρχει κανένα λιοντάρι απέναντί σου, παρά μόνο ένα λεωφορείο, ένα σούπερ μάρκετ ή μια ήσυχη στιγμή στο σπίτι.
Γιατί νιώθεις ότι κινδυνεύεις
Το κακό με τον πανικό είναι ότι τα ίδια τα συμπτώματα τρομάζουν και τρέφουν τον εαυτό τους. Νιώθεις την καρδιά σου και σκέφτεσαι «παθαίνω έμφραγμα». Ο φόβος αυτός εκλύει κι άλλη αδρεναλίνη, που δυναμώνει τα συμπτώματα, που αυξάνουν τον φόβο. Έτσι στήνεται ο φαύλος κύκλος. Κατανοώντας αυτόν τον μηχανισμό, αρχίζεις ήδη να του αφαιρείς δύναμη, γιατί η πληροφορία η ίδια σπάει τον κύκλο.
Ο πανικός δεν είναι επικίνδυνος. Είναι ένας συναγερμός που χτύπησε λάθος στιγμή.
Τι μπορείς να κάνεις τη στιγμή της κρίσης
Υπάρχουν πρακτικά πράγματα που βοηθούν, και με την εξάσκηση γίνονται πιο εύκολα. Δεν σταματούν τον πανικό διά μαγείας, τον αφήνουν όμως να περάσει πιο γρήγορα και με λιγότερο φόβο.
- Επιβράδυνε την αναπνοή σου, με πιο μακριά εκπνοή από την εισπνοή, ώστε να ηρεμήσει το σύστημα.
- Θύμισε στον εαυτό σου ότι αυτό θα περάσει, ότι το έχεις ξαναζήσει και επέζησες.
- Μην παλεύεις με τα συμπτώματα, άφησέ τα να υπάρξουν χωρίς να τα πολεμάς.
- Γείωσε το σώμα σου, νιώσε τα πόδια σου στο έδαφος και κοίτα γύρω πέντε πράγματα.
- Μείνε εκεί που είσαι αν μπορείς, αντί να φύγεις βιαστικά, ώστε να μάθει το σώμα ότι ήσουν ασφαλής.
Η καλή είδηση για τη μακροπρόθεσμη πορεία
Ο πανικός κορυφώνεται και υποχωρεί μόνος του, συνήθως μέσα σε λίγα λεπτά, γιατί το σώμα απλώς δεν μπορεί να κρατήσει αυτή την ένταση για πολύ. Μαθαίνοντας αργή αναπνοή, να μην παλεύεις με τα συμπτώματα και να αναγνωρίζεις τους πυροδότες σου, οι κρίσεις γίνονται λιγότερο συχνές και πολύ λιγότερο τρομακτικές. Στη θεραπεία κοιτάμε και τι τροφοδοτεί τον πανικό από κάτω, ποια ένταση, ποια αποφυγή, ποιο αδιέξοδο ζητά την προσοχή σου.
Δεν χρειάζεται να το περνάς μόνος
Αν οι κρίσεις πανικού έχουν αρχίσει να στενεύουν τη ζωή σου, να σε κάνουν να αποφεύγεις μέρη και καταστάσεις, δεν χρειάζεται να το παλεύεις μόνος. Στο thestherapy είμαστε μια ομάδα ψυχολόγων στη Θεσσαλονίκη, με συνεδρίες στα ελληνικά και στα αγγλικά, δια ζώσης και διαδικτυακά. Ο πανικός μαθαίνεται, και ακριβώς επειδή μαθαίνεται, ξεμαθαίνεται κιόλας.