Κουβαλάς κάτι βαρύ εδώ και καιρό. Ίσως μια θλίψη που δεν περνά, ένα άγχος που σε πνίγει, μια σχέση που σε πονά, ή απλώς μια αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά. Κι όμως, κάθε φορά που σκέφτεσαι να μιλήσεις σε κάποιον ειδικό, μια φωνή σε σταματά: «Δεν είναι τόσο σοβαρό», «θα φανώ αδύναμος», «οι άλλοι τα καταφέρνουν μόνοι τους». Παρά την πρόοδο των τελευταίων χρόνων, το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία κρατά ακόμη πολλούς ανθρώπους σιωπηλούς, και μόνους, για χρόνια. Αξίζει να το πούμε καθαρά: το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία.
Από πού έρχεται το στίγμα
Μεγαλώσαμε με μηνύματα όπως «τα προβλήματα μένουν στο σπίτι», «μην απλώνεσαι», «ο δυνατός δεν κλαίει». Αυτές οι φράσεις, που συχνά ειπώθηκαν με καλή πρόθεση από ανθρώπους που κι εκείνοι δεν είχαν μάθει αλλιώς, άφησαν μια βαθιά πεποίθηση: ότι το να δυσκολεύεσαι είναι ντροπή, κάτι που πρέπει να κρύβεις. Έτσι, πολλοί υποφέρουν πίσω από ένα χαμόγελο, πείθοντας τους πάντες, ακόμη και τον εαυτό τους, ότι «όλα καλά». Το στίγμα δεν μειώνει τον πόνο· απλώς τον αφήνει αθέατο και άρα πιο μοναχικό.
Τι σημαίνει πραγματικά να ζητάς βοήθεια
Το να αναγνωρίζεις ότι δυσκολεύεσαι και να ζητάς στήριξη δεν δείχνει αδυναμία· δείχνει θάρρος και επίγνωση. Χρειάζεται δύναμη για να κοιτάξεις κατάματα αυτό που σε πονά, αντί να το σπρώχνεις κάτω από το χαλί. Όπως πηγαίνουμε στον γιατρό όταν πονά το σώμα, έτσι φροντίζουμε και τον ψυχισμό. Κανείς δεν θα σε έλεγε αδύναμο που έβαλες νάρθηκα σε ένα σπασμένο χέρι· ο ψυχισμός δεν αξίζει λιγότερη φροντίδα από τα οστά. Το να μιλήσεις σημαίνει ότι αποφασίζεις να σταματήσεις να αντέχεις μόνος.
Μύθοι που αξίζει να αφήσουμε πίσω
- «Πρέπει να έχω αγγίξει τον πάτο.» Όχι· δεν χρειάζεται να καταρρεύσεις για να αξίζεις στήριξη.
- «Θα με κρίνουν.» Ο θεραπευτικός χώρος είναι ακριβώς ο τόπος χωρίς κρίση.
- «Θα δείξω ότι απέτυχα.» Το να φροντίζεις τον εαυτό σου είναι επιτυχία, όχι αποτυχία.
- «Θα έπρεπε να τα καταφέρω μόνος.» Κανείς δεν μεγαλώνει ή θεραπεύεται εντελώς μόνος.
- «Μόνο οι άρρωστοι πάνε σε ψυχολόγο.» Πάμε και για να καταλάβουμε, να αναπτυχθούμε, να ανασάνουμε.
Η σιωπή έχει κόστος
Όσο κρατάς τον πόνο μέσα, τόσο μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα σε εσένα και τους άλλους. Αρχίζεις να νιώθεις ότι κανείς δεν θα καταλάβαινε, ότι είσαι ο μόνος που παλεύει, και αυτή η πεποίθηση σε απομονώνει ακόμη περισσότερο. Η μοναξιά είναι από τα πιο βαριά κομμάτια της δυσκολίας, γιατί μας κάνει να πιστεύουμε ότι είμαστε ελαττωματικοί αντί για απλώς άνθρωποι που περνούν κάτι δύσκολο. Η στιγμή που μιλάς, έστω σε έναν άνθρωπο, συχνά είναι η στιγμή που το βάρος αρχίζει να μοιράζεται.
Δεν χρειάζεται να το κρατάς όλο μόνος. Ποτέ δεν ήταν δουλειά ενός ανθρώπου να σηκώνει τα πάντα.
Τι να περιμένεις από τη θεραπεία
Πολλοί διστάζουν γιατί δεν ξέρουν τι να φανταστούν. Η θεραπεία δεν είναι ανάκριση ούτε κρίση. Είναι μια συνάντηση όπου μπορείς να πεις πράγματα που δεν έχεις πει πουθενά αλλού, με την ησυχία ότι θα γίνουν σεβαστά. Δεν θα σου δοθούν έτοιμες απαντήσεις· θα βρεις έναν συνοδοιπόρο για να ψάξεις τις δικές σου. Ο ρυθμός είναι δικός σου, και τίποτα δεν είναι υποχρεωτικό να ειπωθεί πριν νιώσεις έτοιμος.
Ένα πρώτο βήμα, με τον ρυθμό σου
Το να κλείσεις ένα πρώτο ραντεβού δεν σε δεσμεύει σε τίποτα· είναι απλώς μια κουβέντα για το πού βρίσκεσαι και τι χρειάζεσαι. Στην «thestherapy», με έδρα τη Θεσσαλονίκη, προσφέρουμε έναν ζεστό, εχέμυθο χώρο, από κοντά και διαδικτυακά, στα ελληνικά και στα αγγλικά. Δεν θα σε κρίνουμε, ούτε θα σου πούμε ότι ήρθες πολύ νωρίς ή πολύ αργά. Όποτε κι αν αποφασίσεις να μιλήσεις, θα είναι η σωστή στιγμή, γιατί θα είναι η δική σου.