Δεν είναι κάθε δύσκολη δουλειά τοξική. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια απαιτητική περίοδο και σε ένα περιβάλλον που σε φθείρει συστηματικά. Στο δεύτερο, η κριτική γίνεται προσωπική, τα όρια δεν υπάρχουν, η αναγνώριση σπανίζει και η αβεβαιότητα είναι μόνιμη. Σιγά σιγά αρχίζεις να αμφιβάλλεις για τις ικανότητές σου, ακόμη κι αν μέχρι πρότινος τα πήγαινες μια χαρά αλλού.
Το mobbing — η συστηματική ψυχολογική παρενόχληση στον χώρο εργασίας — είναι μια ιδιαίτερα επιβαρυντική μορφή τοξικότητας. Μπορεί να πάρει τη μορφή αποκλεισμού, υπονόμευσης, συνεχούς υποτίμησης ή υπερβολικού ελέγχου. Επειδή σπάνια γίνεται ανοιχτά, συχνά αναρωτιέσαι αν υπερβάλλεις ή αν "το φαντάζεσαι". Αυτή ακριβώς η αμφιβολία είναι μέρος του μηχανισμού που σε κρατά παγιδευμένο.
Το σώμα συνήθως το καταλαβαίνει πρώτο: διαταραχές ύπνου, πονοκέφαλοι, ευερεθιστότητα, μια αγωνία που ξεκινά από το Κυριακάτικο βράδυ. Είναι σημαντικό να μην ερμηνεύεις αυτά τα σημάδια ως προσωπική αποτυχία. Συχνά δείχνουν ότι ένα υγιές σύστημα αντιδρά λογικά σε ένα μη υγιές περιβάλλον.
Το ερώτημα δεν είναι πάντα "πρέπει να φύγω;". Είναι επίσης "πώς προστατεύω τον εαυτό μου όσο είμαι εδώ και πώς παίρνω πάλι τη δύναμή μου;". Στη θεραπεία μπορείς να ξεκαθαρίσεις τι ανήκει σε σένα και τι στον χώρο, να ξαναχτίσεις όρια και αυτοεκτίμηση, και να αποφασίσεις με καθαρό μυαλό. Δες πώς μπορεί να βοηθήσει μια δουλειά πάνω στο τοξικό εργασιακό περιβάλλον.